تەندروستیی دەروونی بۆ عێراقییە کوێرەکان

7 خولەک بۆ خوێندنەوە

ئەم لاپەڕە زانیاریی کۆمەڵگایە، نەک چارەسەری دەروونی. کەسانێک نووسیویانە کە بەخۆیان ژیاون. ئەگەر لە قەیرانێکی دەستبەجێی، بازبدە بۆ سەرچاوەکانی قەیران لە خوارەوە.

ئەگەر ئەمە دەخوێنیتەوە، ئەگەری زۆرە ماوەیەکی درێژە شتانێک بە تەنیا هەڵگرتووە. خاڵی ئەم لاپەڕەیە ناولێنانی ئەوەیە کە ڕەنگە هەڵیگرتبیت، پشتڕاستکردنەوەی ئەوەی قورسە، و پێشکەشکردنی هەندێک لەوەی کە یارمەتیی کوێرە عێراقییەکانی تری داوە کە هەڵیگرن.

دیسفۆریای ڕەگەزی — چییە و بۆچی دەئێشێنێت

دیسفۆریای ڕەگەزی ئەو ئازارە بەردەوامەیە لە هەبوونی جەستە یان ڕۆڵێکی کۆمەڵایەتی کە لەگەڵ تۆیی ڕاستەقینەت یەک ناگرێتەوە. قۆناغ نییە، مۆدە نییە، و بەهۆی ئینتەرنێتیشەوە نییە. حاڵەتێکی پزیشکیی ڕاستەقینەیە کە کاریگەری لەسەر خەو، ئیشتیها، سەرنج، و ئیرادەی ژیان دادەنێت.

دیسفۆریا دەتوانێت دەرکەوێت وەک:

ئەگەر زۆربەی ئەم لیستە ئاشنایە، تۆ شکاو نیت. تۆ شتێک تاقی دەکەیتەوە کە ناوی هەیە، و ملیۆنان کەس بە درێژایی مێژوو تاقییان کردووەتەوە و ڕزگاریان بووە.

خەمۆکی و نیگەرانی لە ژینگەیەکی دوژمنکارانە

شتێکی لۆژیکییە خەمۆک بیت کاتێک ژینگەکەت دوژمنکارانەیە. شتێکی لۆژیکییە نیگەران بیت کاتێک ناچار دەبیت لە هەموو ژەمێک، هەموو کۆبوونەوەیەکی خێزانی، هەموو مامەڵەیەک لەگەڵ دەوڵەت تۆیی ڕاستەقینەت بشاریتەوە.

ئەمە مانای ئەوە نییە کە خەمۆکی “تەنیا بارودۆخییە” و دەبێت “بەرگەی بگریت”. فشاری بەردەوام و شاردنەوەی بەردەوام گۆڕانکاریی کیمیایی-دەماریی ڕاستەقینە دروست دەکەن. مێشکت لەژێر فشاردا کار دەکات، و فشارەکە ڕاستەقینەیە.

شتانێک کە یارمەتی دەدەن، تەنانەت کەمێک:

گونجاندن لە ماوەی توندوتیژیی خێزانی یان چاودێریدا

ئەگەر خێزانەکەت دوژمنکارانە یان چاودێرت دەکات، حیسابەکە جیاوازە. ئامۆژگارییەکانی سەرەوە هێشتا کارا دەبن، بەڵام تۆش پێویستت بەمانە هەیە:

بیرکردنەوەی خۆکوشتن — تکایە ئەمە بخوێنەرەوە تەنانەت ئەگەر لەوێ نیت

بیرکردنەوەی خۆکوشتن لە کۆمەڵگاکەماندا باوە. ئێمە پێچەوانەی ئەوە نانوێنین. پرسیار ئەوە نییە کە ئەگەر لاواز بیت بۆ هەبوونیان — زۆر لەو کەسانەی ڕێزیان لێ دەگریت، هەیانە. پرسیار ئەوەیە چی دەکەیت کاتێک دێن.

ئەگەر ئێستا ڕووبەڕووی بیرکردنەوەی خۆکوشتن دەبیتەوە:

  1. بە خۆت بڵێ: نەک ئەمڕۆ. پێویست ناکات پابەند بیت بە هیچ شتێکی گەورەتر. تەنیا پێویستە پابەند بیت بە نەک ئەمڕۆ.
  2. لە هۆکارەکە دوور بکەوەرەوە. ئەگەر پلانێکی دیاریکراوت هەیە کە پەیوەستە بە شتێکی دیاریکراو یان شوێنێکی دیاریکراو، لێی دوور بکەوەرەوە. تەنانەت دە مەترێک دووری یارمەتی دەدات.
  3. داوای کەسێک بکە. نامە، پەیوەندی، لێدانی دەرگای هاوڕێیەک. خاڵەکە بەدەستهێنانی ڕاوێژ نییە — خاڵەکە ئەوەیە بە تەنیا نەبیت لەگەڵ بیرۆکەکە.
  4. چاوەڕێی تێپەڕبوونی بکە. سیخوڕاندنە توندەکانی خۆکوشتن تەقریبا هەمیشە لە ماوەی چەند کاتژمێردا تێ دەپەڕن، هەندێک جار خولەکان. ئەو تۆیە کە بەم شێوەیە هەست دەکات تەنیا تۆ نییە. تۆی تریش ڕاستەقینەیە، و هێشتا لێرەیە.
  5. پەیوەندیمان پێوەبکە ئەگەر کەست نییە. کەناڵی کۆمەڵگا. ئێمە پسپۆڕ نین، بەڵام کەسانێکین کە بەمدا تێپەڕیون.

ئەگەر بیرکردنەوەکان بەردەوامن نەک توند — دەنگێکی پاشخان نزم کە چەند مانگێکە لەگەڵتە — ئەو کات لە مەترسیی دەستبەجێیدا نیت بەڵام پێویستت بە کردارە. قسەکردن لەگەڵ کەسێک کە بەمدا تێپەڕیوە یارمەتی دەدات. کەمکردنەوەی دەستڕاگەیشتن بە هۆکارەکان یارمەتی دەدات. هەندێک جار دەرما یارمەتی دەدات، سەرەڕای سەختیی دەستڕاگەیشتنی لە عێراق. کۆمەڵگا هەندێک جار دەتوانێت یارمەتی بدات بە ئاراستەکردن بۆ کارمەندانی تەندروستیی دەروونی عێراقیی هاوسۆز — پەیوەندیمان پێوەبکە.

بۆچی چارەسەری دەروونی لە عێراق سەختە، و چی دەربارەی بکەیت

زۆرینەی پسپۆڕانی تەندروستیی دەروونی عێراقی ڕاهێنراو یان لەسەرخۆ نین لەگەڵ بابەتە کوێرەکان. هەندێکیان بەڕاشکاوی دوژمنکارن. هەندێکیان ڕاپۆرت بە خێزانەکەت دەدەن. چوون بۆ چارەسەرکارێکی هەڕەمەکی دەربارەی ترانس بوون یان مثلی بوون ئاسایش نییە.

ئەگەر دەتوانیت تێچوون بدەیت و وریا بیت:

ئەوەی ئامۆژگاری ناکەین ئەوەیە بچیتە کلینیکێکی عێراقی و بەهۆی تەلمیحەوە بارودۆخت تاقی بکەیتەوە. مەترسییەکە زۆر بەرزە. ئەگەر چارەسەرکارێکی دیاریکراوت هەیە کە کەسێک لە کۆمەڵگا پشکنیویەتی، ئەمە جیاوازە.

پەیوەندی دەرمانە

گرنگترین یەک شت بۆ ڕزگاربوون وەک عێراقییەکی کوێرە ئەوەیە بە تەنیا نەبیت. ئازارچێژتنی تەنیایی ئەوەیە کە کەسەکان دەکوژێت. تەنانەت یەک پەیوەندی — هاوڕێیەک کە ڕاستی دەزانێت، ئەندامی کۆمەڵگایەک کە هەفتانە نامەی بۆ دەنێریت، هاوبەشێک کە پێی متمانە دەکەیت — بەسە بۆ گۆڕینی حیسابەکە.

ئەگەر کەست نییە، پەیوەندی بکە لەگەڵ کۆڕ. حوکمت لێ ناکەین، داوات لێ ناکەین ناسنامەیەکی دیاریکراو ئەنجام بدەیت، و پاڵت پێوەنانێین بۆ کردنی هیچ شتێک کە بۆی ئامادە نیت. تەنیا لەوێ دەبین.

سەرچاوەکانی قەیران {#crisis-resources}

عێراق هێڵی قەیرانی تەندروستیی دەروونی نیشتمانیی متمانەپێکراوی نییە. ئەمە بۆشاییەکی ڕاستەقینەیە، و پێچەوانەی ئەوە نانوێنین.

ئەوەی دەتوانین پێشکەشی بکەین:

ئەگەر لە مەترسیی پزیشکیی دەستبەجێی هەوڵی خۆکوشتن یان زیانگەیاندن بە خۆتدایت، ژمارەی فریاگوزاریی گشتی لە عێراق ١٢٢ ـە (فریاگوزاریی پزیشکی). نات پرسن بۆچی. بڕۆ یان داوا لە کەسێک بکە تۆ ببات بۆ نەخۆشخانە. کارمەندانی نەخۆشخانە حاڵەتە جەستەییەکەت چارەسەر دەکەن بەبێ پرسیار لەسەر ڕەگەز یان ئارەزووی سێکسی.

تۆ تەنیا نیت. سەختبوونی ئەمە مانای ئەوە نییە کە شکستت هێناوە. بمێنەوە.